Δεν χωρά αμφιβολία, ο Νότης Σφακιανάκης υπήρξε μια από τις πιο ισχυρές φωνές του ελληνικού λαϊκού τραγουδιού. Με ερμηνείες που άγγιξαν καρδιές, στίχους που τραγουδήθηκαν σε χιλιάδες γλέντια, και μια σκηνική παρουσία που ξεχείλιζε πάθος, αγρίεψε και καθήλωσε μια ολόκληρη γενιά.
Ήταν ο τραγουδιστής του “ό,τι αρχίζει ωραία τελειώνει με πόνο”, αλλά και της πρόκλησης. Για κάποιους, ένας ειλικρινής λαϊκός ήρωας. Για άλλους, ένα πρόσωπο που μπλέκει το μικρόφωνο με το παραλήρημα. Δεν ήταν λίγες οι φορές που ο Σφακιανάκης κατέβαζε κόσμο από την πίστα αποκαλώντας τον “πρόβατα”- και άλλα πολλά χειρότερα – όταν επάνω στον ενθουσιασμό τους και στο τσακίρ κέφι, κάποιοι θαμώνες ανέβαιναν μερακλωμένοι πάνω στην πίστα για να ρίξουν τις στροφές τους στους ρυθμούς των τραγουδιών του.
Όμως παρά τους χαρακτηρισμούς και την δημόσια διαπόμπευσή τους, ενώπιον όλων των παρευρισκόμενων ενός κατάμεστου μαγαζιού, εκείνοι τον θαύμαζαν… Όταν περνώντας τα χρόνια αυτό επαναλαμβανόταν, άρχισαν κάποιοι να του γυρνάνε την πλάτη και να τον αποδομούν σαν καλλιτέχνη, υποστηρίζοντας ότι δεν τους σέβεται. Το αποκορύφωμα όμως δεν ήταν αυτό, αλλά οι πολιτικοί λόγοι που έβγαζε λίγο πριν πάρει το μικρόφωνο και αρχίσει το τραγούδι για να ξεκινήσει το πρόγραμμά του, ενώ δεν δίσταζε να πλακωθεί και δημόσια με όποιον πήγαινε κόντρα στα δικά του πιστεύω.
Τα Σκοτεινά Χρόνια: Από Καλλιτέχνης σε Ιδεολογικός Πομπός
Ο Νότης δεν έμεινε μόνο στα τραγούδια. Από ένα σημείο και μετά, φρόντισε να γίνει πολιτικό στόμα. Δηλώσεις υπέρ της Χρυσής Αυγής, θεωρίες συνωμοσίας, απόψεις για τα εμβόλια, τη θρησκεία, τη δικαιοσύνη και κάθε πιθανό κοινωνικό ζήτημα. Απόψεις που έβγαζαν οργή, επιθετικότητα, διχασμό τον αποτελείωσαν στο μυαλό του κόσμου που τις περισσότερες φορές δεν καταλάβαινε σε τι Θεό πίστευε – που δεν πίστευε – και τι ακριβώς έλεγε.
Δεν μίλησε ως ένας απλός πολίτης. Μίλησε ως δημόσιο πρόσωπο με τεράστια επιρροή, και την χρησιμοποίησε για να ενισχύσει θέσεις που –αντικειμενικά– εξέφραζαν ακροδεξιά, επικίνδυνη και πολλές φορές μισαλλόδοξη ρητορική.
Η στάση του για τη Χρυσή Αυγή δεν ήταν απλώς «μια γνώμη». Ήταν μια κραυγή υπέρ ενός μορφώματος που καταδικάστηκε ως εγκληματική οργάνωση. Και όμως, ορισμένοι συνέχισαν να χειροκροτούν. «Εγώ ψήφισα τη Χρυσή Αυγή γιατί, δυστυχώς, αυτά τα παιδιά από τον Κολωνό, τα Πετράλωνα, το Πέραμα, είναι καλύτεροι από όλους αυτούς τους γραβατωμένους οι οποίοι με το γάντι σφάζουν κοινωνίες ολόκληρες. Προτιμώ τον Λαγό με τη μουστάκα και τα μπράτσα από τον Σαμαρά» έλεγε το 2016.
Νότης Σφακιανάκης: Όταν τσακώθηκε με θαμώνα και τον αποκάλεσε “μ…. κα”
Στις 21/2/2014, αξέχαστο θα μείνει το περιστατικό σε όλους τους αυτόπτες μάρτυρες, όταν ο καλλιτέχνης σε ένα κατάμεστο μαγαζί από κόσμο στην Θεσσαλονίκη, στην “Πύλη του Αξιού”, άρχισε με το που βγήκε στο πρώτο του πρόγραμμα, ένα από τα γνωστά του πολιτικά διαγγέλματα και διαπληκτίστηκε με θαμώνα ο οποίος τον αποκάλεσε “φασίστα” για τις πολιτικές του τοποθετήσεις. Τότε ο Νότης Σφακιανάκης που τον άκουσε, του απάντησε σκληρά από την πίστα: «Είσαι ανόητος, εάν εγώ είμαι φασίστας βρε ανόητε είσαι ανόητος…Και σου εύχομαι από καρδιάς να σου φύγει αυτή η αρρώστια, γιατί θα μας πάει στο χειρότερο. Πρόσεχε. Να σου φύγει αυτή η πνευματική ασθένεια που έχεις γιατί θα μας πάει στο χειρότερο. Παλαιότερα έπαιρνα φόρα και αγρίευα όταν μου τύχαιναν τέτοια, χτύπαγα το κεφάλι μου με κάτι τέτοια πλάσματα, αλλά τώρα κατάλαβα ότι δεν υπάρχει σωτηρία, ήταν η Σωτηρία Μπέλλου που μας άφησε χρόνους. Από αυτούς δεν σωνόμαστε… Υπερίσχυσε ο μαλάκας… , τι να κάνουμε»
Κόντρα με καλλιτέχνες για τις πολιτικές πεποιθήσεις του
Η μόνη τραγουδίστρια που ακύρωσε δουλειά μαζί του εξαιτίας των απόψεων του ήταν η Δέσποινα Βανδή, με τη θέση της να παίρνουν οι ”Goin’ through”.
Ήταν Νοέμβριος του 2013 στην «Αθηναΐδα», μετά την απονομή του πολυπλατινένιου του δίσκου, με τις οποίες τόνισε ότι στηρίζει τη Χρυσή Αυγή. Η ενόχληση της καλλιτέχνιδος ήταν τέτοια που σε ανάρτησή της στην συνέχεια, ανακοίνωνε μετά λύπης, όπως σημείωσε, να αποχωρήσει από το σχήμα του νυχτερινού κέντρου «Έναστρον», στο οποίο θα εμφανιζόταν με τον Νότη Σφακιανάκη, «τινάζοντας» στον αέρα την προγραμματισμένη πρεμιέρα τους! «Ακραίος και ανατρεπτικός σε αξίες και πιστεύω. Δικαίωμα του κάθε ελεύθερου ανθρώπου σε ένα δημοκρατικό πολίτευμα, να λέει τη γνώμη του και να την υποστηρίζει. Διαφωνούσα κατά καιρούς σε πολλά από αυτά που έλεγε, άλλοτε συμφωνούσα, όσο εξτρεμιστικά και αν εκφραζόταν (Νότης είναι αυτός).
Παρά την διαφορετική άποψη που έχουμε γενικότερα στις σχέσεις, στην ζωή και τη δημοκρατία, θεωρούσα ότι καλλιτεχνικά θα μπορούσαμε να συνυπάρξουμε σε μια μουσική σκηνή. Αυτή τη στιγμή αισθάνομαι ότι τα πράγματα που μας χωρίζουν είναι περισσότερα από αυτά που μας ενώνουν. Αποχωρώ με λύπη… Και κάτι τελευταίο… Εμένα οι γονείς μου ήταν μετανάστες… Αυτό». ανέφερε η Δέσποινα Βανδή στο facebook. Σε συνέντευξή της λίγο καιρό πριν στο Στούντιο 4 αναφέρθηκε σε αυτή την συνεργασία και είπε: «Σπουδαίος καλλιτέχνης ο Νότης και ακραίος σαν προσωπικότητα, ένα ρήμα με έκανε να φύγω»
Δες το βίντεο:
Την ίδια άποψη με την Δέσποινα Βανδή για τις πολιτικές πεποιθήσεις του Νότη Σφακιανάκη είχε και η Πέγκυ Ζήνα, που σε συνέντευξή της το 2019 στο “Κουτί της Πανδώρας” καταδίκαζε με πιο “κομψό” τρόπο – λόγω και της φιλίας τους – τις απόψεις του: «Όταν εγώ βγήκα στο τραγούδι και του έκανα support, ο Σφακιανάκης πουλούσε 300.000 δίσκους σε κάθε κυκλοφορία του. Είχε ένα καταπληκτικό ρεπερτόριο με πανέμορφα λαϊκά τραγούδια του Χρυσοβέργη και μπαλάντες του Γιώργου Μουκίδη, που έμελλε να γίνει και μένα ο βασικότερος συνεργάτης – συνθέτης μου.
Έχω κάθε δικαίωμα να διαφωνώ μαζί του, αλλά η προσωπική μας γνωριμία μου επιτρέπει να μην κάνω δημόσιες δηλώσεις και ότι έχω να του πω, να το κάνω προσωπικά. Απ’ την άλλη, αν έκανα το αντίθετο, δεν θα λειτουργούσα κι εγώ ρατσιστικά; Ας πω τότε ότι εγώ συνεργάστηκα μαζί του γιατί μου άρεσε το ρεπερτόριο του. Τραγούδια που θα τα έλεγε ο Στράτος Διονυσίου, αν ζούσε. Από κει και πέρα, ο ίδιος είναι υπεύθυνος για τα λεγόμενα του. Η θέση μου είναι ότι δεν πρέπει οι καλλιτέχνες να έχουν φωναχτές πολιτικές θέσεις. Η μουσική είναι η γλώσσα που ενώνει όλους τους λαούς».
“Δεν θα πας πουθενά”, “Δεν σε χρειάζομαι”, “Δεν πόνεσα”, “Ένα γράμμα”, “Θέλω να σε ξαναδώ”, “Θέλω να την κάνω”…
Ο Γιώργος Μουκίδης συνθέτης μεγάλων επιτυχιών του Νότη Σφακιανάκη, είχε μιλήσει το 2018 στην “Tatiana live” για το εξώδικο που έστειλε στον τραγουδιστή και για τους λόγους που του απαγόρευε να λέει τα τραγούδια του.
Ο Γιώργος Μουκίδης στο εξώδικό του κατά του Νότη Σφακιανάκη μεταξύ άλλων ανέφερε: «Έχετε δικαίωμα να ιδρύσετε κόμμα σύμφωνα με τον νόμο. Δεν έχετε δικαίωμα όμως να το πράττετε κατά την ερμηνεία των δικών μου τραγουδιών»
Ο Νότης Σφακιανάκης μετά το εξώδικο, σε συνέντευξή του ως καλεσμένος στην εκπομπή του Αντώνη Ρέμου στον Μουσικό 98,6 είχε πει για τον Γιώργο Μουκίδη: «Και εγώ ήμουνα σταθμός στην καριέρα του Γιώργου Μουκίδη. Δεν κατάλαβα ποτέ γιατί το έκανε αυτό. Εγώ τον πήρα μαζί μου από ένα μαγαζάκι που τραγούδαγε και τον είχα μαζί μου να τραγουδάει για 5 χρόνια»
Κόντρες εκτός… πολιτικής
Εντύπωση προκάλεσε κατά τη διάρκεια της συζήτησης αυτής με τον Αντώνη Ρέμο η ατάκα του Νότη Σφακιανάκη για τον γάμο του Αντώνη Ρέμου: «Δεν έχεις νυμφευτεί; Όχι παντρευτεί, τι είσαι γκέης;”, καθώς όπως εξήγησε ο ίδιος, νυμφεύεται ο άντρας και παντρεύεται η γυναίκα. Λίγο καιρό πριν αυτή την μουσική συνάντησή τους, οι δυο καλλιτέχνες ήρθαν έρθει σε έντονη κόντρα με τον Νότη Σφακιανάκη να δηλώνει για τον Ρέμο: «Εγώ έχω δικό μου κόλπο. Ο Ρέμος δεν είναι μεγάλο όνομα, μικρό είναι, δισύλλαβο. Δεν συνεργάζομαι με καλλιτέχνες καταξιωμένους, γιατί έχω δικό μου κόλπο. Έχω στήσει δική μου παντιέρα» και τον Ρέμο να του απαντά “Notis…μαζέψου».
Ο Νότης Σφακιανάκης δεν ήταν ακραίος μόνο στις πολιτικές του τοποθετήσεις, ήταν γενικότερα ακραίος και παρορμητικός σαν άνθρωπος. Ο άγριος καβγάς ανάμεσα σε εκείνος και στην Πάολα είχε σαν αποτέλεσμα το 2019 την διάλυση του σχήματος στο Gazi live. Στην συνέχεια εκείνη ανακοίνωσε την αποχώρησή της από το σχήμα, αφήνοντας αιχμές για τη συμπεριφορά και τη στάση του.
«Με μεγάλη μου λύπη θα ήθελα να σας ενημερώσω ότι αποχωρώ από το Γκάζι Live δύο εβδομάδες νωρίτερα από την προκαθορισμένη ημερομηνία λήξης, παρόλη τη μεγάλη εμπορική επιτυχία που συνεχίζει να έχει. Δυστυχώς, οι αρχές μου και κυρίως η ψυχή μου δεν μπορούν να ανεχτούν άλλο τη συμπεριφορά και τις “ιδιοτροπίες” του κυρίου Σφακιανάκη. Είναι η πρώτη (και ελπίζω η τελευταία) φορά που δεν τελειώνω μία σεζόν αγκαλιασμένη με τον συνάδελφο καλλιτέχνη και χαρούμενη για όσα πέρασα μαζί του. Ευχαριστώ την επιχείρηση Μαροσούλη για την άψογη συνεργασία και όλη την αγάπη και τη στήριξη που μας έδωσε και τους 120 εργαζόμενους που είναι πλέον 120 νέοι φίλοι μου!». ανέφερε η τραγουδίστρια.
Στην “Φωλιά των Κούκου” το ρεπορτάζ μιλούσε αναλυτικά για την σκληρή κόντρα ανάμεσα στους δυο καλλιτέχνες, από που ξεκίνησε και πως έληξε άδοξα…
Το κλίμα στο συγκεκριμένο μαγαζί ήταν στραβό, όμως το είχε φάει και ο… γάιδαρος, καθώς πριν από την έκρηξη και την αποχώρηση της Πάολα είχε αποχωρήσει και ο Γιώργος Παπαδόπουλος.
Ο τραγουδιστής είχε φύγει από το σχήμα με αιχμές κατά του Νότη Σφακιανάκη που κατά τα λεγόμενά του είχε κόψει το δεύτερό του πρόγραμμα, γράφοντας μεταξύ άλλων: «Τελικά, μάλλον, επαληθεύονται όλα όσα ακούγονται και λέγονται κατά καιρούς για τον Νότη Σφακιανάκη – αν και είχα κάθε καλή πρόθεση γι’ αυτή τη συνεργασία, εξού και στο παρελθόν, πριν από 6 χρόνια, του είχα γράψει τη μουσική σε τραγούδι του, με μεγάλο σεβασμό σ’ αυτή τη σπουδαία λαϊκή φωνή. Όμως -όπως λειτουργούσα ανέκαθεν- όταν δεν με σέβονται σε μια συνεργασία, επιλέγω να αποχωρώ και να διατηρώ την αξιοπρέπειά μου».
Ξεχάσαμε τις συμπεριφορές του; Η Επιλεκτική Μνήμη του Κοινού
Στην Ελλάδα έχουμε αυτό το περίεργο ταλέντο: να ξεχνάμε. Όταν οι προβολείς σβήνουν, ξεχνάμε τι έχει ειπωθεί, τι έχει συμβεί, τι έχει πληγώσει. Αρκεί ένα comeback, ένα καινούργιο τραγούδι, λίγη νοσταλγία… και όλα σβήνουν. Ξαφνικά, “δεν πειράζει”, “ήταν άλλες εποχές”, “ποιος δεν κάνει λάθη;”. Η λήθη γίνεται ασπίδα. Ο Σφακιανάκης, μετά από χρόνια σιωπής και απουσίας, μοιάζει να επιστρέφει σιγά-σιγά στη δημόσια κουβέντα. Κάποιοι ήδη μιλούν για τον «παρεξηγημένο καλλιτέχνη». Άλλοι τον αποκαλούν «προφήτη» που «δικαιώθηκε». Και ο κύκλος ξεκινά από την αρχή. Αλλά τι σημαίνει πραγματικά δεύτερη ευκαιρία;
Δικαιούται ο Νότης μια Δεύτερη Ευκαιρία;
Κάθε άνθρωπος, καλλιτέχνης ή όχι, έχει δικαίωμα στην αλλαγή, στη μετάνοια, στη δεύτερη ευκαιρία. Όμως για να υπάρξει πραγματική δεύτερη ευκαιρία, πρέπει να προηγηθεί η παραδοχή. Πρέπει να προηγηθεί η αυτοκριτική. Η δεύτερη ευκαιρία είναι κάτι που κερδίζεται, δεν χαρίζεται. Και μέχρι σήμερα, δεν έχουμε δει έναν Νότη που να παίρνει αποστάσεις από όσα είπε. Δεν έχουμε ακούσει μια συγγνώμη, μια ξεκάθαρη θέση που να δείχνει ότι έχει αντιληφθεί την επίδραση του λόγου του.
Αντίθετα, έχουμε δει έναν άνθρωπο που μοιάζει να απολαμβάνει τη σύγκρουση, να τρέφεται από το «κόντρα ρεύμα», να πιστεύει ότι είναι μόνος ενάντια σε όλους. Έναν άνθρωπο που μοιάζει να τα βάζει με το “σύστημα” ενώ υπήρξε επί χρόνια αγαπημένο παιδί της εμπορικότητας. Και Εμείς; Τι Θέλουμε Τελικά; Αν ο Νότης επιστρέψει στη δισκογραφία, θα τον ακούσουμε; Αν βγει σε τηλεόραση, θα τον αποθεώσουμε; Αν ξαναγεμίσει μαγαζιά, θα πάμε να τον δούμε;
Το πιθανότερο είναι: ναι. Γιατί έχουμε κοντή μνήμη. Και γιατί κάποιες φωνές δεν σβήνουν εύκολα από τη συλλογική μας ψυχή, όσο κι αν οι πράξεις τις βαρύνουν.
Αλλά ας είμαστε ειλικρινείς με τον εαυτό μας. Δεν γίνεται να ζητάμε από τους καλλιτέχνες να είναι πρότυπα και ταυτόχρονα να τους συγχωρούμε κάθε ακραία δήλωση στο όνομα του ταλέντου τους. Δεν γίνεται να φωνάζουμε «κάτω ο φασισμός» και να χορεύουμε μεθυσμένοι στο πρώτο “Ο αετός πεθαίνει στον αέρα”.
Η σκληρή αλήθεια είναι μία: Ο Νότης Σφακιανάκης μπορεί να επιστρέψει –αλλά όχι ως αθώος. Όχι χωρίς μνήμη. Αν θέλει πραγματικά να του δοθεί χώρος, οφείλει να τον κερδίσει με ωριμότητα, αυτοκριτική και σεβασμό. Κι εμείς οφείλουμε να μην ξεχνάμε τόσο εύκολα. Γιατί η τέχνη είναι δύναμη –και η δύναμη, όταν δίνεται απερίσκεπτα, γίνεται όπλο.
">
">
">
">
">
">
">