Στον 21ο αιώνα, όπου τα ανθρώπινα δικαιώματα αποτελούν θεμέλιο της σύγχρονης κοινωνίας, το δικαίωμα στην άμβλωση παραμένει ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα και πολυσυζητημένα ζητήματα. Παρότι σε πολλές χώρες του κόσμου έχει νομιμοποιηθεί, υπάρχουν ακόμα κράτη που διατηρούν αυστηρούς νόμους ή και πλήρη απαγόρευση των αμβλώσεων.
Αυτοί οι περιορισμοί έχουν σοβαρές επιπτώσεις στις γυναίκες, επηρεάζοντας όχι μόνο την υγεία και την αυτονομία τους, αλλά και την κοινωνική και οικονομική τους θέση. Με αφορμή, λοιπόν, και τις τελευταίες δηλώσεις του Έλληνα ευρωβουλευτή του κόμματος «Νίκη», Νίκο Αναδιώτη, πάνω σε αυτό το θέμα που ξεσήκωσαν θύελλα αντιδράσεων στην Ελλάδα μας, παρακάτω σας παρουσιάζουμε τις χώρες όπου η άμβλωση παραμένει παράνομη μέχρι σήμερα και αναλύουμε τους παράγοντες που διατηρούν αυτές τις πολιτικές σε ισχύ.
Δικαίωμα ή έγκλημα; Οι χώρες που αρνούνται τις αμβλώσεις
Μάλτα
Πρόκειται για τη μόνη χώρα-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπου η άμβλωση παραμένει παράνομη σε κάθε περίπτωση. Η Μάλτα χαλάρωσε ελαφρώς την νομοθεσία της τον Ιούνιο 2023. Η άμβλωση επιτρέπεται μόνο στην περίπτωση που η ζωή της μητέρας βρίσκεται σε κίνδυνο ή το έμβρυο δεν είναι βιώσιμο.
Από την πλευρά τους, οι οργανώσεις που υπερασπίζονται το δικαίωμα στην άμβλωση κάνουν λόγο για μία χαμένη ευκαιρία για μεταρρύθμιση. Την ίδια ώρα, η καθολική εκκλησία και η συντηρητική αντιπολίτευση φαίνεται να εγκρίνουν τη διατήρηση του πολύ περιοριστικού καθεστώτος.
Πολωνία
Η άμβλωση στην Πολωνία δεν επιτρέπεται παρά μόνο σε περίπτωση βιασμού ή αιμομιξίας ή όταν η ζωή της μητέρας βρίσκεται σε κίνδυνο. Το 2020, το Συνταγματικό Δικαστήριο συντάχθηκε με την λαϊκιστική-εθνικιστική, απερχόμενη πλέον, κυβέρνηση κρίνοντας «αντισυνταγματική» την διακοπή της κύησης λόγω δυσμορφίας του εμβρύου.
Αν και ο νόμος περί αμβλώσεων επιτρέπει θεωρητικά στους γιατρούς να προχωρούν σε διακοπή κύησης, στη περίπτωση που η ζωή της γυναίκας βρίσκεται σε κίνδυνο, οι γιατροί φοβούνται να τον εφαρμόσουν λόγω των περιορισμών. Μάλιστα, ο νόμος προβλέπει μέχρι και τριετή φυλάκιση για όποιον προχωρεί σε διακοπή κύησης ή βοηθά ή παρακινεί μία έγκυο να προχωρήσει σε άμβλωση. Η ενωμένη φιλελεύθερη πολωνική αντιπολίτευση, νικήτρια των εκλογών του Οκτωβρίου, ελπίζει ότι θα καταφέρει να προχωρήσει στην νομιμοποίηση της άμβλωσης στην Πολωνία.
Βόρεια Ιρλανδία
Στη Βόρεια Ιρλανδία η άμβλωση αποποινικοποιήθηκε το 2019. Ωστόσο λόγω των πολιτικών συγκρούσεων, οι γυναίκες που επιθυμούν να διακόψουν την κύησή τους ταξιδεύουν συνήθως στη Βρετανία. Έπειτα από τη δέκατη εβδομάδα της κύησης, δεν υπάρχει κανένας τρόπος διακοπής της στη Βόρεια Ιρλανδία, καθώς δεν λειτουργεί καμία χειρουργική υπηρεσία άμβλωσης.
Ιταλία
Στην Ιταλία, η άμβλωση είναι νόμιμη από το 1978, αλλά στην πράξη πολλοί είναι οι γυναικολόγοι που αρνούνται να την κάνουν, κάτι που φέρνει πολλά εμπόδια στις γυναίκες. Ο λόγος που οι γιατροί αρνούνται να προχωρήσουν στην άμβλωση είναι συνήθως η αντίρρηση συνείδησης. Συνεπώς, δεκάδες νοσοκομεία και κλινικές δεν προσφέρουν καθόλου αυτήν την υπηρεσία.
Την ίδια ώρα, οι φεμινιστικές οργανώσεις φαίνονται ανήσυχες, μήπως η νέα υπερσυντηρητική κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι ασκήσει πιέσεις για να αγνοηθεί ο νόμος.
Ισπανία
Το 1985 αποποινικοποιήθηκε η άμβλωση στην Ισπανία, ενώ το 2010 νομιμοποιήθηκε. Έκτοτε οι γυναίκες μπορούν να προχωρήσουν ελεύθερα σε διακοπή κύησης μέχρι την 14η εβδομάδα. Από ‘κει και πέρα, μπορούν να προχωρήσουν σε άμβλωση υπό ορισμένες συνθήκες.
Στην Ισπανία επικρατεί ένα παρόμοιο σκηνικό με τους «διστακτικούς» γιατρούς, οι οποίοι επικαλούνται αντίρρηση συνείδησης και δεν εφαρμόζουν το δικαίωμα στην άμβλωση. Ωστόσο, η κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ προωθεί στο κοινοβούλιο νόμο που ενισχύει την πρόσβαση στην άμβλωση στα δημόσια νοσοκομεία.
Ουγγαρία
Στην Ουγγαρία η άμβλωση είναι νόμιμη από την δεκαετία του 1950 μέχρι την 12η εβδομάδα της κύησης στις περισσότερες περιπτώσεις. Ωστόσο, ο υπερσυντηρητικός πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν, που είναι στην εξουσία από το 2010, προωθεί μέτρα για την αύξηση των γεννήσεων. Από την έναρξη της ισχύος του νέου Συντάγματος το 2012, η Ουγγαρία υπερασπίζεται την ζωή του εμβρύου από την σύλληψή του. Τον Σεπτέμβριο 2022 επιβλήθηκε με διάταγμα η υποχρέωση των εγκύων να ακούν τον καρδιακό ρυθμό του εμβρύου πριν προχωρήσουν σε διακοπή της κύησης.
Βατικανό και Ανδόρρα
Στο Βατικανό και την Ανδόρρα, όπου οι πρίγκιπες είναι καθολικοί επίσκοποι, η άμβλωση είναι παράνομη.
Αμβλώσεις/Κύπρος: Τι ισχύει και τι άλλαξε από το 2018
Υπενθυμίζεται ότι, το θέμα τέθηκε ενώπιον της Βουλής το 2018 με αφορμή μια γυναίκα που αποφάσισε να κάνει έκτρωση εν αγνοία του συντρόφου της, με την υπόθεση, να καταλήγει στο δικαστήριο, καθώς ο πατέρας του παιδιού δεν γνώριζε για την απόφασή της και όταν το πληροφορήθηκε κατήγγειλε το εν λόγω γιατρό.
Το SigmaLive επικοινώνησε με τη Βουλεύτρια του Κινήματος Οικολόγων, Αλεξάνδρα Ατταλίδου, η οποία ανέφερε ότι μέχρι σήμερα, ακόμη και μετά την αποποινικοποίηση των αμβλώσεων δεν υπάρχουν επικαιροποιημένα στοιχεία ενώπιον τους ώστε να συζητηθεί το θέμα στην Βουλή αλλά και να προχωρήσουν στην ανάλυση των αυξομειώσεων των αποτελεσμάτων όπως πράττουν στην πλειοψηφία η υπόλοιπες χώρες. «Θα έπρεπε να υπάρχουν στοιχεία ενώπιον μας, δεν υπάρχουν καν στοιχεία της Eurostat για την Κύπρο ώστε να γίνει η ανάλογη έρευνα» σημείωσε η κ. Ατταλίδου.
Τον Μάρτιο του 2021, ο πρόεδρος του Κινήματος Οικολόγων, Χαράλαμπος Θεοπέμπτου, ζήτησε τον αριθμό αμβλώσεων που έχουν διενεργηθεί μέσω του γενικού συστήματος υγείας από την ημερομηνία ένταξης των γυναικολόγων σε αυτό, η απάντηση στο ερώτημα ήταν ότι από τον Ιούνιο 2020 μέχρι τον Μάρτιο 2021, διενεργήθηκαν εξήντα πέντε αμβλώσεις στο ΓεΣΥ, με τους λόγους να είναι θέματα υγείας.
Όπως πληροφορείται το SigmaLive, στην Κύπρο διενεργούνται χιλιάδες αμβλώσεις τον χρόνο, και ο αριθμός δεν είναι πολύ μικρότερος από αυτόν των γεννήσεων.
Επίσης, σύμφωνα με τον κ. Θεοπέμπτου τον Ιούλιο του 2019 κατέθεσε πρόταση νόμου με απώτερο στόχο την μείωση των ανεπιθύμητων εγκυμοσύνων, που αποτελούν μάστιγα στην Κύπρο, καταθέτει σήμερα ο βουλευτής των Οικολόγων Χαράλαμπος Θεοπέμπτου. Ο πρόεδρος των Οικολόγων, ήγειρε επίσης και την πάγια θέση της Εκκλησίας ενάντια στις αμβλώσεις που είναι διαχρονικό εμπόδιο στην οποιαδήποτε εξέλιξη του θέματος.
Τι ισχύει με τις αμβλώσεις στην Κύπρο
Σύμφωνα με την νομοθεσία στην Κύπρο η διακοπή κύησης επιτρέπεται εφόσον δεν έχουν συμπληρωθεί 12 εβδομάδες εγκυμοσύνης και εφόσον η εγκυμοσύνη είναι αποτέλεσμα βιασμού, σεξουαλικής κακοποίησης ενήλικης ή ανήλικης ή σεξουαλικής κακοποίησης γυναίκας με νοητική αναπηρία ή αιμομιξίας και εφόσον δεν έχουν συμπληρωθεί 19 εβδομάδες εγκυμοσύνης και νοουμένου ότι δηλώσει ενυπόγραφα ενώπιον του ιατρού ότι η εγκυμοσύνη είναι αποτέλεσμα βιασμού, σεξουαλικής κακοποίησης ή αιμομιξίας.
Νοείται ότι, σε περίπτωση που η έγκυος είναι ανήλικη την πιο πάνω δήλωση υπογράφει και ένας από τους γονείς ή αυτός που έχει την επιμέλεια του προσώπου της ανήλικης. Επίσης, σε περίπτωση που η έγκυος είναι γυναίκα με νοητική αναπηρία, αντί της εγκύου την πιο πάνω δήλωση υπογράφει μόνο ο ένας από τους γονείς ή αυτός που έχει την επιμέλεια του προσώπου της γυναίκας με νοητική αναπηρία.
Κατόπιν γνωμοδότησης αρμόδιου ιατρού σύμφωνα με την οποία παρουσιάζονται ενδείξεις ανωμαλίας του εμβρύου που συνεπάγονται τη γέννηση νεογνού με παθολογικά προβλήματα και κατόπιν γνωμοδότησης αρμόδιου ιατρού ότι υπάρχει αναπότρεπτος κίνδυνος για τη ζωή της εγκύου ή κίνδυνος σοβαρής βλάβης της σωματικής ή ψυχικής υγείας αυτής
Αν στις πιο πάνω περιπτώσεις η έγκυος είναι ανήλικη ή γυναίκα με νοητική αναπηρία, απαιτείται και η συναίνεση ενός από τους γονείς ή αυτού που έχει την επιμέλεια του προσώπου της ανήλικης ή της γυναίκας με νοητική αναπηρία.
Σημαντικό να αναφερθεί, είναι ότι η Κύπρος ήταν από τις πρώτες χώρες που επέτρεψαν τις αμβλώσεις μετά την τουρκική εισβολή του 1974, γιατί υπήρχαν τόσα πολλά περιστατικά που σιωπηρά υπήρχε η ανοχή και επιτράπηκαν να προχωρήσουν με μαζικό τρόπο κοπέλες σε άμβλωση.
">
">
">
">
">
">
">