H Θεοφανία Ανδρονίκου Βασιλάκη στο You: «Το βάρος δεν είναι πάντα στο σώμα, αλλά στην ψυχή»

Μια γυναίκα ανοίγει το ψυγείο χωρίς να πεινά. Μια άλλη μετρά τις μπουκιές της μαζί με τις τύψεις. Μια τρίτη χαμογελά στον καθρέφτη, αλλά μέσα της κάνει αριθμητική: θερμίδες, κιλά, σιωπές. Δεν είναι σκηνές μυθοπλασίας, αλλά καθημερινές ιστορίες που ανασαίνουν δίπλα μας.

Η συγγραφέας του «Κορσέ της Σταχτοπούτας», Θεοφανία Ανδρονίκου Βασιλάκη, έρχεται να βάλει λόγια σε αυτό που συχνά καταπίνουμε σιωπηλά: τον αόρατο ρατσισμό προς τα σώματα που δεν “χωράνε”, την ενοχή γύρω από το φαγητό, και την ανάγκη να μάθουμε να αγαπάμε τον εαυτό μας δίχως αστερίσκους.

H Θεοφανία Ανδρονίκου Βασιλάκη στο You

Τι σε οδήγησε να γράψεις αυτό το βιβλίο;

Ήθελα να δώσω φωνή σε ένα αίσθημα που κουβαλάμε πολλές γυναίκες: το βάρος που δεν είναι πάντα στο σώμα, αλλά στην ψυχή. Μέσα από προσωπικές εμπειρίες, αλλά και από έρευνες, άρθρα, και την ειλικρινή παρατήρηση του κοινωνικού μας περιβάλλοντος, είδα ότι ο τρόπος που μιλάμε, ή δεν μιλάμε, για το φαγητό, το σώμα και την αξία μας, είναι βαθιά εσωτερικός. Δεν έγραψα για δίαιτες. Έγραψα για το πώς ζητάμε αγάπη μέσα από κάθε μπουκιά.

Γιατί “κορσές”; Τι σημαίνει αυτός ο τίτλος;

Ο κορσές είναι σύμβολο του πώς μας μαθαίνουν να περιοριζόμαστε. Όχι μόνο στο σώμα, αλλά και στις επιθυμίες μας. Είναι ο εσωτερικός μας κριτής που μας λέει “πρέπει να είσαι λιγότερη για να σε αγαπήσουν περισσότερο”. Είναι η κοινωνία που κοιτά ένα μεγαλύτερο σώμα με προκατάληψη. Η Σταχτοπούτα, για να “κερδίσει” τον πρίγκιπα, έπρεπε να χωρέσει στο γοβάκι. Κι εμείς, για να “ανήκουμε”, πρέπει να χωρέσουμε στα πρότυπα. Δυστυχώς αυτό είναι το αφήγημα.

Το βιβλίο έχει και χιούμορ, ενώ πραγματεύεται μια βαθιά πληγή. Γιατί;

Γιατί και το χιούμορ είναι όπλο. Όταν γελάς με κάτι, δεν σημαίνει ότι το υποτιμάς. Σημαίνει ότι το βλέπεις κατάματα. Μας έχουν φορτώσει τόση σοβαροφάνεια και ενοχή που νιώθουμε ένοχες ακόμα και όταν απολαμβάνουμε ένα κομμάτι πίτσα. Το βιβλίο ήθελα να είναι σαν μια φίλη που σου λέει «σ’ έχω καταλάβει». Με συγκίνηση, με ειλικρίνεια, αλλά και με χαμόγελο.

Τι απαντάς σε όσους λένε “μα δεν είναι υγιές να είσαι υπέρβαρος”;

Συμφωνώ, αλλά δεν είμαι κατά της υγείας, είμαι κατά της ντροπής. Υπάρχει ένας υπόγειος, καμουφλαρισμένος ρατσισμός απέναντι στους ανθρώπους με κιλά. Όχι από ενδιαφέρον για την υγεία τους, αλλά από την ανάγκη της κοινωνίας να απομονώνει ό,τι δεν είναι στα μέτρα των προτύπων που δεν ρωτηθήκαμε για να επιλέξουμε. Δεν μπορεί όμως κανείς να ξέρει τι κουβαλά ένας άνθρωπος στην ψυχή τους. Και δεν έχει κανείς το δικαίωμα να τον κρίνει. Ούτε ως τεμπέλη, ούτε ως αδύναμο, ούτε ως “κακό παράδειγμα”. Η αποδοχή δεν μετριέται σε κιλά.

Ποιο είναι το βαθύτερο θέμα των ανθρώπων που πάσχουν από διατροφικές διαταραχές;

Ότι περιμένουμε πάντα την αποδοχή από τους άλλους. Από το βλέμμα τους, από το νούμερο στη ζυγαριά, από το αν χωρέσουμε στο τζιν που φοράγαμε το 2011. Όμως η αποδοχή που γιατρεύει είναι η εσωτερική. Το “είμαι αρκετή έτσι όπως είμαι”. Δεν έχεις να αποδείξεις τίποτα. Δεν γεννηθήκαμε για να είμαστε project. Ούτε για να διορθώνουμε τον εαυτό μας διαρκώς. Ο μόνος δρόμος είναι η αυτοαποδοχή, όχι ως μόδα, αλλά ως πράξη φροντίδας. Η αγάπη και η κατανόηση του ίδιου του εαυτού μας.

Κάποιο σημείο που σε άγγιξε περισσότερο γράφοντάς το;

Το κεφάλαιο που μιλά για τις πρώτες στιγμές ντροπής ενός παιδιού για το σώμα του. Για το βλέμμα της δασκάλας που λέει “είσαι στρουμπουλή”, για το βλέμμα της μάνας που λέει “σταμάτα, θα παχύνεις”. Είναι βαθιά τραύματα αυτά. Και όταν γίνονται λόγια, ίσως κάποιο παιδί που τώρα έγινε γυναίκα να πει “δεν φταίω εγώ που πεινούσα, φταίει που δεν με άκουσε κανείς”.

Ποιο είναι το βασικό μήνυμα του «Κορσέ της Σταχτοπούτας»;

Ότι δεν υπάρχει μαγική λύση, γιατί δεν υπάρχει πρόβλημα. Το φαγητό δεν είναι εχθρός. Ούτε το σώμα μας. Το πρόβλημα είναι η ματιά που μας λέει ότι πρέπει να αλλάξουμε για να αξίζουμε. Και το φάρμακο είναι η αγάπη. Όχι των άλλων, η δική μας. Η βαθιά, στοργική, δύσκολη αλλά αληθινή αποδοχή του εαυτού μας. Εκεί γεννιέται η ελευθερία.