Ήταν Απρίλιος του 1976 όταν η Μαρίζα Κωχ συμμετείχε για δεύτερη φορά στον διαγωνισμό τραγουδιού της Eurovision, αφού την προηγούμενη χρονιά απείχε διαμαρτυρόμενη για τη συμμετοχή της Τουρκίας, η οποία κατείχε και συνεχίζει έως και σήμερα να κατέχει τη βόρεια Κύπρο.

Η Μαρίζα Κωχ εκπροσώπησε τη χώρα μας με το τραγούδι «Παναγιά μου, Παναγιά μου», μία συμμετοχή που σίγουρα ήταν ιδιαίτερη και τρομακτική καθώς όπως έχει αφηγηθεί, στην αίθουσα υπήρχε ελεύθερος σκοπευτής!

«Η ζωή ήθελε να πέσω στα βαθιά»

Το απίστευτο περιστατικό στην σκηνή της Eurovision το 1976

«Ένα βράδυ χτυπάει το τηλέφωνο και ήταν ο Μάνος Χατζιδάκις, ζητώντας μου ένα μοιρολόι για την τουρκική εισβολή στην Κύπρο για να πάω με αυτό στη Eurovision. Φτάνοντας στη Χάγη μάθαμε ότι είχε προγραμματιστεί μια διαδήλωση των Τούρκων που θα έρχονταν από όλα τα κράτη της Ευρώπης. 60.000 διαδήλωσαν έξω από το θέατρο που θα γινόταν το φεστιβάλ για να μην εμφανιστεί το τραγούδι. Τραγούδησα στα αγγλικά στην τζενεράλε, το κατάλαβαν και χτυπούσαν με τα δοξάρια πάνω στα βιολιά. Έκαναν μία προσωπική διαμαρτυρία.

«Όταν μιλάμε για πόλεμο, να μην γελάμε καθόλου»

Ήμουν έτοιμη στην κουίντα να βγω στη σειρά μου και έρχεται η ασφάλεια του κτιρίου, με κρατάει πίσω και μου λέει “δεν μπορείτε να βγείτε στη σκηνή γιατί έχουμε πληροφορία για ελεύθερο σκοπευτή”.

“Ακούω την εισαγωγή, βγαίνω”. Όχι! Μόνο αν υπογράψετε ότι είναι δική σας ευθύνη”. Και υπέγραψα επί τόπου», είχε δηλώσει χαρακτηριστικά σε συνέντευξή της.

«Δεν νομίζω ότι ήταν δική μου η παλικαριά. Όποιος άλλος και να ήταν, με τον καημό που είχαμε, ήταν το καλύτερο που μπορούσαμε να κάνουμε. Δεν σκέφτηκα τίποτα. Ούτε το παιδί μου που θα άφηνα πίσω δεν σκέφτηκα… Ήμασταν παιδιά που αγωνιστήκαμε μέσα στη Χούντα, ήμασταν φορτισμένοι, έτοιμοι για όλα»

Η Μαρίζα Κωχ γεννήθηκε στις 14 Μαρτίου του 1944 στην Αθήνα από Ελληνίδα μητέρα και Γερμανό πατέρα. Τα πρώτα της χρόνια τα πέρασε στα Αναφιώτικα της Πλάκας. Τα πρώτα της ακούσματα ήταν η βυζαντινή μουσική και τα νησιώτικα τραγούδια στη Σαντορίνη όπου έζησε μέχρι τα εφηβικά της χρόνια. Υπηρέτησε την ελληνική παραδοσιακή μουσική με το πολύ ιδιαίτερο προσωπικό της ύφος, εισάγοντας τον ηλεκτρικό ήχο στις διασκευές της.

«Ο πατέρας μου πρόλαβε να με αγκαλιάσει, ένας Θεός ξέρει τι τον έκαναν οι Γερμανοί»

Η μουσική της γραφή στα λαϊκά της τραγούδια φέρει επιρροές από το έργο του Βασίλη Τσιτσάνη, και ως ερμηνεύτρια εντάσσει συχνά στα ρεσιτάλ της τραγούδια του. Μελοποίησε ποίηση Σαπφούς, Κώστα Βάρναλη, του Έλληνα ποιητή των θαλασσών Νίκου Καββαδία και του Γιώργου Σαραντάρη. Το 2020 μελοποίησε και ανάρτησε κύκλο πέντε ποιημάτων της Κικής Δημουλά. Στα περισσότερα τραγούδια της γράφει η ίδια τους στίχους και τη μουσική. Το 1976, με «παραγγελία» του Μάνου Χατζιδάκι, η Μαρίζα Κωχ συνέθεσε μια μπαλάντα διαμαρτυρίας για την τουρκική εισβολή στην Κύπρο με τίτλο «Παναγιά Μου, Παναγιά Μου» και συμμετείχε με το τραγούδι αυτό στο Διαγωνισμό Τραγουδιού Eurovision 1976 στη Χάγη.

«Δεν θέλει ο Θεός να μας τελειώσει, θέλει να μας παιδέψει κι άλλο»

Από τη δεκαετία του 1970 άρχισε να ταξιδεύει σε όλο τον κόσμο τραγουδώντας στα μεγαλύτερα θέατρα και σε αναγνωρισμένα μουσικά φεστιβάλ στη Δυτική Ευρώπη, στην ΕΣΣΔ, τον Καναδά, τις ΗΠΑ, τη Λατινική Αμερική, την Αυστραλία, την Ινδία, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική ως πρέσβειρα της ελληνικής μουσικής. Το 1980 υπήρξε η πρώτη τραγουδίστρια της Δύσης που εμφανίστηκε στην Κίνα και στο πλαίσιο διεθνών πολιτιστικών ανταλλαγών εκπροσώπησε την Ελλάδα στο Πεκίνο με αντίστοιχη εμφάνιση της Όπερας του Πεκίνου στην Αθήνα.

Το 2009 εκπροσώπησε την Ελλάδα στο φεστιβάλ International Country Music Week που διεξάγεται στην ιδιαίτερη πατρίδα του Μάο Τσετούνγκ: εκεί διακρίθηκε ανάμεσα σε συμμετοχές 32 χωρών από τις πέντε ηπείρους, και της απονεμήθη το βραβείο «Best Singer». Το καλοκαίρι του 2010 ταξίδεψε και πάλι στην Κίνα ως εκπρόσωπος της Ελληνικής Ένωσης για την Μουσική Εκπαίδευση (της οποίας είναι επίτιμο μέλος), προκειμένου να παρευρεθεί στις εργασίες του 29ου Παγκόσμιου Συνεδρίου της ISME για την μουσική εκπαίδευση. Με το πέρας του Συνεδρίου παρέλαβε, με όλη την ελληνική αποστολή, την σημαία του 30ού Συνεδρίου, το οποίο διεξήχθη το 2012 στην Ελλάδα.